Napisałem kiedyś wiersz, który zyskał pewną popularność. Doczekał się publikacji, tłumaczeń, nagrań w aktorskim wykonaniu, a nawet dwóch etiud filmowych. Zdarzyło mi się nawet słyszeć o nim z ust przypadkowo spotkanych spacerowiczów. Czyli trafił nie tyle pod strzechy, co na osiedlowe skwerki. Teraz powraca za sprawą AI.

Oryginalny wiersz brzmiał tak:

* * *

nasze życie jest obliczone
na cztery psy
pierwszy tak się składa
zdycha gdy jesteś na wakacjach
ojciec bierze na siebie
jego śmierć

drugi umiera sam
nie masz akurat czasu
by mu pomóc płaczesz
dopiero gdy go chowasz w ziemi

trzeciego długo wozisz po
weterynarzach choć wcześniej
raczej się śmiałeś z tanich
egzaltacji

z czwartym starzejecie się razem
spacerując coraz wolniej coraz
głośniej gadając do siebie
na ulicy

nasze życie jest obliczone
na cztery psy

jest oblizane

A teraz nowa wersja, stworzona przez sztuczną inteligencję, która została poproszona (nie przeze mnie) o kocią wersję tego wiersza, czyli o takie niby tłumaczenie na język zrozumiały dla właścicieli i wielbicieli kotów. Wybór kot czy pies to jak dylemat: The Beatles czy The Rolling Stones, Mozart czy Bach? Niby nierozstrzygalny, ale każdy swoje wie.  I nie przetłumaczysz…

* * *

nasze życie jest obliczone
na cztery koty

pierwszy przychodzi przypadkiem zostaje
choć nikt go nie zaprasza mruczy
gdy płaczesz w poduszkę
znika gdy zaczynasz nowe życie

drugi jest już twój na zawsze
dopóki nie otworzy drzwi
wyjdzie wieczorem jak zawsze
tylko tym razem nie wróci

trzeciego szukasz w schronisku
wybierasz takiego
co nikogo nie miał
nosicie razem swoje blizny
aż w końcu uczysz się
zasypiać bez niego

czwarty śpi na twoich kolanach
coraz częściej i coraz dłużej
a ty uczysz się że miłość
to głaskanie aż do końca

nasze życie jest obliczone
na cztery koty

jest ocierane wąsami

Czy sztuczna inteligencja dała radę? Pomijając groteskową puentę, nie wyszło źle. Są nawet dobre momenty, na przykład nosicie razem swoje blizny. A jednak (na razie) czegoś chyba brakuje. Niby to samo, ale drugi wiersz jest o czymś innym. Gdzieś przepadł w tłumaczeniu (a może się tylko zatarł) podział życia na cztery epoki z odmienną wrażliwością w każdej z nich, wyrażoną zmianą słownictwa. Odnoszę wrażenie, że transpozycja odbywała się etapami – jakby każda zwrotka powstawała oddzielnie. To szereg dopasowań, rozwiązywanie poszczególnych problemów warsztatowych, ale bez wizji całości.

Tak się trochę pocieszam, że jeszcze sztuczna inteligencja nie dorównuje, że jeszcze mamy przewagę. Ale właściwie to już niedługo nie będzie wiadomo. Zarówno wiersze, jak i ich analizy znajdziemy w komputerach, wpadniemy w sieć. Nasze życie będzie obliczane.